Adet günlerine göre akýþkanlýk ve rengi deðiþebilir. Adet kanamasýný takip eden dönemde sarý-kahverenkli (parçalanmýþ kan hücreleri nedeniyle) olan akýntý, yumurtalýk hormonlarýnýn en yüksek olduðu iki adet ortasý dönemde daha çok ve akýþkandýr. Bu sývý vajina yan duvarlarýndan sýzma ve vajina giriþi ve idrar deliði kenarýndaki bezlerin salgýlarýyla oluþur.

Genel olarak pH asittir.Asit pH’yý vajinada hastalýða neden olmadan yaþayan ve þekeri parçalayarak laktik asit oluþturan, laktobasil denilen bakteriler saðlar. Böylece vajina içerisinde mantar sporlarý ve diðer bakterilerin çoðalmasý engellenir. Laktobasillerin þekerden asit yapmalarý için yumurtalýk hormonlarý gereklidir.

Estrojen hormonunun azaldýðý menapozda vajende þeker ve laktobasiller azalarak enfeksiyona yakalanma oraný artar.Ayrýca baþka organlarýn iltihabi hastalýklarýnýn (bademcik, mesane, ortakulak, akciðer vb) tedavisi için kullanýlan antibiyotikler laktobasilleri de öldürerek vajinada mantar ve diðer bakteri enfeksiyonlarýnýn oluþmasýna yol açabilir.

Vajinal enfeksiyonlar ve bunlara baðlý akýntýlarýn önlenmesi için en ciddi önlem vajendeki laktobasillerin korunmasýdýr. Pek çok önlemin temelinde bu yatar. Anormal sayýlan akýntýlar;

• Kesilmiþ süt gibi beyaz,
• Kanlý
• Et suyu gibi
• Sarý – yeþil renkli ve iç çamaþýrda iz býrakan,
• Bol, sarý-gri köpüklü,
• Kötü kokulu (özellikle cinsel iliþkiden sonra bozulmuþ balýk kokusu)

þeklinde sýralanabilir. Akýntýya aþaðýdaki yakýnmalar da eþlik edebilir.

• Kaþýntý
• Yanma
• Aðrýlý iliþki
• Ýdrar yaparken yanma
• Sýk ve az az idrar yapma
• Kýzarýklýk
• Düzensiz kanama veya iliþkiden sonra kanama,

Taný için jinekolojik muayeneyi takiben, direk akýntýdan alýnan örneðin mikroskopik incelemesi,
akýntýnýn boyanarak (Gram vb) mikroskopik incelemesi kültür alýnarak mikrobun üretilmesi rahim aðzý sürüntüsü (Paptest, smear ) yapýlabilir. Akýntý nedenleri;

• Mantar, Trikomonas, Gardnerella,Klamidya vb deðiþik mikroplarla enfeksiyon
• Rahim Ýçi Alet ile doðum kontrolu,
• Kanserler (özellikle kanlý akýntý veya iliþkiden sonra kanama varsa),
• Polip,
• Küçük kýz çocuklarýnda vajina içinde yabancý cisim,
• Rahim aðzýnýn dýþa dönük olmasý(eversiyon ve ektopi)

olabilir. Tedavi nedene yönelik olarak yapýlmalýdýr. Taný ve tedavi mutlaka bir doktor tarafýndan düzenlenmelidir.Ülkemizde sýklýkla “Sadece akýntým var, bir ilaç verebilirmisiniz” diyerek eczaneye gidip ilaç almak, birkaç fitil ve tedaviden sonra doktora gitmek çok yaygýn , yanlýþ bir uygulamadýr. Uygun olmayan ilaçlarla daha dirençli enfeksiyonlara neden olmak, bir kanseri ilaçla tedavi etmeye çalýþýrak erken taný ve baþarýyla tedavi olma þansýný kaçýrmak mümkündür.

Akýntýlarla ilgili en önemli olan konu; normal ve anormal akýntýyý tanýmak ve akýntýlý hastalýklara neden olabilecek kiþisel alýþkanlýklar ve hijenik hatalardan kurtulmaktýr. Akýntýlý ( özellikle enfeksiyonlara) hastalýklara yakalanmamak için;

• Ýlþikiden ve adet kanamasý bittikten sonra, vajina içi yýkanmamalýdýr (vajinal duþ). Eðer bir temizlik yapýlacaksa, vajina dýþ kýsmý ýlýk, duru, temiz suyla yýkanabilir. Yýkama iþleminden sonra vajen giriþi kurulanmalýdýr.
• Tuvalette temizlik önden arkaya doðru yapýlmalýdýr.
• Banyo, havuz, sauna ve egzersizden sonra ýslak,terli çamaþýr veya mayolar vücutta uzun süre kalmamalýdýr.
• Havuz, hamam, sauna , küvet ve her gibi ortak kullanýlan yerlerin temizliðinden emin olunmalýdýr.
• Eðer çok eþli bir cinsel yaþam varsa , prezervatif ile korunmalýdýr.
• Ýç çamaþýrlar doðal (pamuklu , yün) maddelerden üretilmiþ olmalýdýr.
• Vajinal tampon ve pedler sýk sýk deðiþtirilmelidir ( en çok 6 saat).
• Koku için vajen giriþinde deodoran parfüm veya sabunlar (nötral pH ‘lý ve doktor önerisyle alýnanlar dýþýnda) kullanýlmamalýdýr.
• Dar pantolon, sýký iç çamaþýrlarý veya etekler (en azýndan uzun süreli) kullanýlmamalýdýr.
• Düzenli pap-test yaptýrýlmalýdýr.
• Þeker Hastalýðý varsa kontrol altýnda tutulmalýdýr. Tatlandýrýcý kullanýmýna baðlý daha sýk mantar enfeksiyonlarý olduðu ifade edilmektedir. Ancak bu sýklýkla, kullaným nedeni olan þeker hastalýðýna da baðlý olabilir.
  

Yaz ve tatil aylarýnda yukarýdaki önerilere uymak zorlaþtýðýndan, yazýn vajinal akýntýlara daha sýk rastlanýlabilir. Bu nedenle hijyenik kurallara her zaman büyük bir dikkatle uyulmalýdýr.

Bir miktar akýntý mutlaka olacaktýr. Unutmayýn ki vajende hiç ýslaklýk olmamasý, kuruluk ayrý bir hastalýktýr. Yani vajina kuru olamaz. Ülkemizde en çok cinsel iliþki ve adetten sonra kadýnlarýmýzýn bir kýsmý, kirlendikleri gerekçesiyle “bulaþýk çamaþýr yýkarcasýna” vajinanýn içini yýkayarak, burada bulunan koruyucu asiti üreten Laktobasil’leri yok ederek, tekrarlayan mantar ve diðer mikrobik hastalýklara neden olmaktadýr.

Hepinize saðlýklý günler diliyoruz.

Dr Levent Yaþar