Bu dökülme sýrasýnda açýlan damarlardan kan, ölü hücreler ve endometriumdan salýnan bazý maddeler kanla birlikte, pýhtýsýz koyu renk ve kývamda bir karýþým olarak vajinadan dýþarý atýlýr. Bu görünümden ve özel kokusundan dolayý halk arasýnda yaygýn olarak "pis" veya "kirli" kan olarak adlandýrýlsa da bu doðru olmayýp, adet kaný mikropsuz ve özel bir kandýr.

Genel olarak 3-5 gün sürerse de 1 ila 8 gün sürmesi normal olarak kabul edilir.Ortalama miktarý 30 ml (yarým çay bardaðý ) kadar olmakla beraber damlama tarzýnda kanamadan 80 ml'ye (bir çay bardaðýndan biraz fazla) kadar varan miktarlarda olabilir.

Adet dönemi ile ilgili bilgiler genel olarak bir önceki kuþaktan edinilmektedir. Son derece sýradan bir biyolojik olay olarak görülse de bazý kurallara uyulmadýðý takdirde ciddi saðlýk sorunlarýna yol açabilir. Hiç doðum yapmamýþ bir kadýn , normal menstruel kanamalarla (adet) ülkemizde ki ortalama menapoza girme yaþý 49 olarak alýnýrsa ömrünün 1 ila 8 yýlýný adet kanamalarýyla geçirmektedir.Bu hesaplama ile ortaya çýkan rakamlar adet döneminde ki uyulmasý gereken hijyenik (saðlýk) kurallarýnýn ne kadar önemli olduðunu ortaya koymaktadýr. Adet dönemindeki bakým ve uyulmasý gereken kurallar aþaðýdaki gibi özetlenebilir:

1. Genital (cinsel) organlara yönelik kurallar

• -Enfeksiyon
• -Fizik kirlilik ve koku
• -Cinsel davranýþlar

1. Psikolojik kurallar
2. Sosyal kurallar

01. Genital bakýmýn en önemli kýsmý kanama ve bunun sonuçlarýna yönelik olmalýdýr. Damar dýþýndaki kan mikroplarýn üremeleri için uygun bir ortam oluþturur. Ayrýca parçalanan kan hücreleri ve özellikle adet kanýyla karýþýk olarak atýlan ölmüþ rahim içi hücreleri kötü bir koku oluþtururlar.Bu yüzden adet süresince temizlik ve alýnan önlemlerle kanýn kokusu ve enfeksiyonlara zemin oluþturmasý önlenmelidir.

Bunun için deðiþik evde yapýlmýþ veya hazýr hijyenik pedler,tamponlar kullanýlabilir. Pedlerin içinde kaný emen bir doku bulunur.Bunun etrafýnda ise bez veya dayanýklý kaðýt ve giysiye tutturulmak için özel ekler vardýr. Pedler kanýn vajina ve çevresindeki cildi tahriþ etmesini ve giysileri kirletmesini önlemek için kullanýlýr. Vajinal tamponlar , silindir teklinde, vajina þekline uygun ucunda çýkartýlmasýný kolaylaþtýrmak üzere ipi olan, emici madde içeren nesnelerdir.

Bakire olan bayanlarda da kullanýlabileceði belirtilmekte ise de gerek ülkemizin sosyo-kültürel yapýsý gereði kýzlýk zarýna (hymen) verilen önem,gerekse kýzlýk zarýnýn deðiþik þekillerde olabilmesi açýsýndan dikkatli olunmalýdýr. Tamponun yerleþtirilmesi sýrasýnda kýzlýk zarýnda yýrtýk olmasý mümkündür. Tampon veya pedlerin kullanýmý sýrasýnda baþlýca dikkat edilmesi gereken konu temiz olmalarý ve 6-8 saatte bir deðiþtirilmeleridir.

Ayný ped veya tamponun uzun süreli (özellikle vaginal tampon) kullanýlmasý vajina içinde bazý bakteriler (mikroplar) üreyerek bunlarýn oluþturduðu toksinlerle (zehir) ciddi,hatta bazan ölümcül hastalýklar (toksik tok sendromu) bile görülebilmektedir. En azýndan bazý kronik iltihabi hastalýklar ve cildin tahriþ olmasýný önlemek için uygun aralýklarla, üretici firmanýn önerilerine göre ped ve tamponlar deðiþtirilmelidir.Ped veya tamponlarýn kirlenmiþ olanlarý genellikle satýlan paket içerisinde bulunan kirli ped poþetlerine konularak çöpe atýlmalýdýr.

Çünkü kan yoluyla geçen bazý hastalýklarýn bulaþmasýna neden olabilirler. Ayný tamponun uzun süre kullanýlmasý koku ve kirliliði de önlemekte yetersiz kalýr. Ancak yukarýda bahsedilen gerekçeler nedeni ile çok az adet kanamasý olsa bile kadýnlar pedleri kirlenmemiþ olsa da uygun aralýklarla deðiþtirmelidirler.

Adet döneminde cinsel iliþki kanýn varlýðýna baðlý olarak itici olabilir. Týbbi olarak dýþarýdan içeriye dogru bir akým nedeniyle bazý mikroplarin içeri girmesi sonucu iltihabi hastalýklara da neden olabilmesi açýsýndan az da olsa risk oluþturabilir.Ancak eþlerin her ikisi de herhangi bir enfeksiyon hastalýðý taþýmýyorlarsa bu olasýlýk çok düþüktür.

Her þeye raðmen bu tür riskler bilinerek adet sýrasýnda cinsel iliþki olmasý ( bazi kadýnlarda adet öncesi ve sonrasýnda cinsel istekte artýþ olabilmektedir)bir felaket deðildir.Hatta adet sýrasýnda cinsel iliþkiden uzak durulmasý týbbi olmaktan çok sosyal nedenler,tabular ve psikolojik duruma baðlýdýr.Özellikle kadýnýn adet kanamasý sýrasýnda iliþki olursa ciddi bir hastalýk ortaya çýkmasý söz konusu deðildir.

02. Adet döneminde hormonal dalgalanmalarýn da etkisi ile adet öncesinde baþlayýp devam eden duygusal ve psikolojik deðiþiklikler ve bazan bozukluklar olabilir.Bazan adetlerin aðrýlý, yoðun ve uzun süreli olmasý ayrýca týbbi bir problem olabilir ve psikolojik sýkýntýya neden olabilir veya artýrabilir.Psikolojik sorunlar yelpazesinin bir ucunda basit günlük aktivitelerdeki aksaklýklar, sinirlilik ve konsantrasyon güçlükleri, diðer ucunda ise ciddi psikiatrik yaklaþým gerektiren depresyon ve psikozlar yer alýr.

Durumun ciddiyetine göre ilaç ve psikiatrik desteðe baþvurmaktan kaçýnýlmamalýdýr. Hafif (çoðunlukla olduðu gibi) olarak geçiþtirilen durumlarda aile ve iþ yerindeki destek ve anlayýþ yeterli olacaktýr. Hafif vakalarda bazý ilaç tedavileriyle günlük ve profesyonel aktivitelerdeki performans artýrýlabilir. Bunun için kadýnlar, adet dönemlerinde kendilerini nasýl hissettiklerinin yaný sýra, çevrelerindeki insanlarýn da onlarý nasýl algýladýklarýný öðrenmeye çalýþarak, sorunlu olduklarýný düþünüyorlarsa hemen bir kadýn doðum uzmanýna baþvurmalýdýrlar.

03.Sosyal çevre ile iliþkiler kiþinin psikolojik durumu ile çok yakýndan ilgili olduðundan adet döneminde sorunlar yaþanýyorsa ciddi konsantrasyon (tatil,eðlence,sýnav,evlenme,sportif yarýþmalar, hac ziyareti vb) gerektiren aktiviteler ertelenebilir. Eger bu tür sosyal aktiviteler ertelenemiyorsa kadýn doðum uzmanýna baþ vurularak adet kanamasýnýn geciktirilmesi veya öne alýnmasi mümkündür. Yüzme ve su sporlarý uygun tamponlar kullanýlarak yapýlabilir.Sudan dolayý kirlenme genellikle söz konusu deðildir.

Özetle ömrünüzün yillarla ifade edilen bir bölümünü yanlýþ bilgi, tabu ve yasaklarla saðlýksýz ve huzursuz geçirmeniz gereksizdir. Uygun bir danýþma ile doktorunuz yýllarýnýzýn kaybolmasýný önleyebilir.