Her bir birey asýl (major) olan A, B, AB ve 0 gruplarýndan birine sahiptir. Kan gruplarý, kýrmýzý kan hücrelerinin üzerinde bulunan antijenlere göre belirlenip, adlandýrýlýr. Antijenler, savunma sistemini harekete geçiren proteinlerdir. A grubu sadece A antijenlerine, B grubu sadece B antijenlerine, AB grubu ise her iki (A ve B) antijene sahiptir. "O" grubunda ise ne A ne de B antijeni bulunmaktadýr.

Kan gruplarýný daha da özelleþtiren diðer antijenler de vardýr. Bunlardan en belirleyici olaný Rh faktörüdür. Doðum öncesi takipte annenin kan grubunun bilinmesi zorunludur. Öyleki elinde yazýlý bir belge ile kan grubunu doðru olarak ifade edememe ihtimali olan her anne adayýndan, kan grubunun tekrar tespiti istenmelidir.Bazen ilk doðumunu ebe ile evde yapan 2. gebeliðinde hekime gelen kadýnlarda bu durum sýklýkla unutulmaktadýr.Zira 2. doðumda nasýlsa kan uyuþmazlýðý varsa anne söyler diyen bir hekim arkadaþýmýz gerçek kan uyuþmazlýðýnýn ortaya çýkmasýna neden olabilir.Mutlak ve mutlak elinizde ya da kafanýzda net olarak kan grubu ile ilgili bilginiz yoksa kan grubunuza yeniden bakýlmasýný öneririz.Zira kan uyuþmazlýðýnda 2 ve 3. bebekler tehdit altýnda olup ilk bebeðin saðlýklý olmasý bazen bizleri 2 ve 3. bebeklerde kan grubu sormamýzý unutturabilir.

Eðer kanýnýzda Rh antijeni yoksa Rh negatif (-), Rh antijeni varsa Rh pozitif (+) olarak tanýmlanýrsýnýz. Ýnsanlarýn % 85'inden fazlasý Rh pozitifdir. Özellikle annenin Rh (-) (Rh antijeni taþýmayan) babanýn Rh (+) (Rh antijeni taþýyan) olduðu durumlarda bir kan uyuþmazlýðýndan söz edilir.

Anne Rh (-), baba Rh (+) olduðunda doðacak bebek, Mendel Kanunlarýna göre, babanýn genetik yapýsýna baðlý olarak (heterozigot veya homozigot) %50 veya %100 Rh (+) olacaktýr. Babanýn kan grubunu belirleyen genlerin nasýl düzenlendiði günlük araþtýrmalarda belirlenemediðinden, annenin Rh (-), babanýn Rh (+) olduðu her durumda (çocuk kan grubu baþka bir nedenle belirlenmediði takdirde) genel olarak bilinen, klasik "kan uyuþmazlýðý" veya "Rh uyuþmazlýðý" olduðu kabul edilir.
Bebek gerçekten Rh (+) iken çok az miktarlarda kan bile (0.1 ml) annenin kanýna karýþýrsa (bu genellikle doðum sýrasýndaki yýrtýk ve eþin ayrýlmasý sýrasýnda olur) annenin baðýþýklýk sistemi kendi kýrmýzý kan hücrelerinden farklý olan çocuk kýrmýzý kan hücrelerine karþý antikor denilen maddeler oluþturur.

Klasik kan uyuþmazlýðýnda annenin oluþturduðu antikorlar ikinci gebelikte, bebek dolaþýmýna çocuk eþinden (plasenta) geçerek kan hücrelerini öldürmeye baþlar. Geçen antikor miktarý ile doðru orantýlý olarak, bebeðin anne karnýnda, kansýzlýða baðlý kalp yetmezliði ve buna baðlý ölümüne kadar giden bir hastalýk tablosu görülebilir. Annenin baðýþýklýk sistemi bir kez uyarýldýktan sonra geri dönülmez bir þekilde bu yabancý kýrmýzý kan hücrelerine karþý antikor ürettiðinden bu uyarýnýn hiç oluþmamasý en önemli korunma prensibidir.

Bu uyarýlma iþlemi ilk doðumda %1 oranýnda mümkündür. Ancak her uyarý doðumla olmak zorunda deðildir. Yanlýþ kan nakli, kan ile bulaþmýþ cerrahi aletler ile giriþim veya enjeksiyonlara baðlý olarak da kan uyuþmazlýðý geliþebilir.

Bu yüzden Rh (-) olan her anne, gebeliðin hemen baþýnda anti-Rh antikorlar açýsýndan araþtýrýlmalýdýr (Ýndirekt Coombs Testi.) Bu tür bir hastalýktan kurtulmanýn temel kuralý korunma olduðundan aþaðýdaki kurallara uyulmalýdýr:

• Gebeliðin baþýnda eþlerin kan gruplarý tespit edilmelidir.
• Eðer Rh uyuþmazlýðý varsa indirekt coombs testi uygun aralýklarla tekrarlanmalýdýr.
• Ýlk gebelikte 28. haftada erken korunma iðnesi (Rh hiper immün globulin) yapýlabilir.
• Doðumdan sonra bebek kan grubu Rh pozitif bulunursa; sonraki bebekleri korumak için antikor üretimini engelleyecek Rh hiperimmunglobin enjeksiyonu 72 saat içinde yaptýrýlýr.
• Eðer anne duyarlý hale gelmiþse bebek risk altýndadýr. Gebelik ilerledikçe; kandaki antikor düzeyleri kontrol edilir. Eðer yüksek düzeylere çýkarsa, özel testlerle bebeðin saðlýðý mutlaka bir perinatoloji kliniðinde takip edilmeli ve uygun tedavi yapýlmalýdýr.
• Düþüklerde gebelik 3 aydan büyükse immunglobulin uygulamasý tam doz yapýlmalýdýr. Ýlk 3 ay içinde 6-8 haftadan sonra ceninde kýrmýzý kan hücreleri oluþmaya baþladýðýndan düþük doz hiperimmünglobulin (koruyucu iðne) yapýlmasý uygun olur.
• Týbbi nedenlerle veya isteðe baðlý kürtajlarda Rh hiperimmunglobulin müdahaleden önce uygulanmalý, operasyon mümkünse vakum ile yapýlmalýdýr.