Önceleri yenidoðana , canlandýrma iþlemleri yapýlýp yapýlmayacaðýna APGAR skoru ile karar verilirken, bugünlerde sadece renk,solunum , kalp tepe atýmý sayýsý gibi daha basit ve kesin ölçümlerle daha erken karar verilmektedir. Böylece APGAR skorlamasý bebeðin iyilik halinin tanýmlanmasý olarak algýlanmalý, canlandýrma iþlemleri daha erken (ilk 30 saniye) yapýlan solunum ve kalp atýmý sayýsýna göre yapýlmalýdýr.

Bebeðin doðumuyla birlikte akrabalar ve yakýnlarý bebek hemþiresine hücum edip bebeðe,olasý bir sakatlýk açýsýndan kýsa bir göz attýktan sonra " kaç kilo?" , "boyu kaç santim ?"diye sorarlar. Halbuki uzmanlar bebeðin öncelikle yaþamsal fonksiyonlarýný deðerlendirmektedir. Bebek doðum sonrasý sýcak tutulmak amacýyla konulduðu ve hemþire tarafýndan ilk týbbi bakýmlarýnýn (temizlik, kurulanma,kordonun kesilmesi vs ) yapýldýðý ýsý inkübatörünün altýnda yatarken bir yandan da tabloda anlatýlan gözlemler yapýlmaktadýr. Buraya gelmeden önce geçirdiði uzun ve zor yolculuðun onu ne kadar yorduðu anlaþýlmaya çalýþýlmaktadýr. Eðer yolculuk bebeði olumsuz etkilememiþse asýl büyük ve daha uzun yola çýkmasýna izin verilecektir.

1. DAKÝKA APGAR SKORU

Çocuðun canlandýrma iþlemine ihtiyacý olup olmadýðýnýn kararý verilirken artýk 30. saniyedeki renk, solunum ve kalp atýmý deðerlendirmesi kullanýlmaktadýr.Ancak 1.dakika apgar skoru da önceleri; doðum esnasýndaki oksijensizliði ve oksijen desteðine ihtiyacý olup olmadýðýný göstermek için kullanýlmýþtýr.

Apgar skoru ne kadar düþükse çocuk o kadar oksijensiz kalmýþ ve durumu kötüdür. Buna göre; 0-3 puan þiddetli, 4-6 puan orta,7-8 puan hafif oksijensizliði gösterir.

Yenidoðana canlandýrma iþleminde bulunulmuþsa sonucun deðerlendirilmesi için en az 20 dakika boyunca 5 dakika aralýklarla APGAR skoruna bakýlmalýdýr.

APGAR SKORUNU OLUMSUZ ETKÝLEYEN NEDENLER

ANNEYE AÝT NEDENLER

• Zor ve aletli doðumlar
• Uzamýþ doðum(24 saatten fazla)
• Annede tansiyonun yüksek olmasý,
• Þeker hastalýðý,
• Kan uyuþmazlýðý (Rh/rh)
• Annenin aþýrý sigara içmesi , alkol almasý ve uyuþturcu kullanmasý
• Çoçuk eþinin erken ayrýlmasý veya önde olmasý ve
• buna baðlý ciddi kanamalarýn geliþmesi
• Anne suyunun erken gelmesi ve kordon sarkmasý
• Ýlaç kullanýmý
• Hýzlý doðum
• Rahmin doðum sýrasýnda aþýrý ve sýk kasýlmasý
• Sezeryan ile doðum
• Daha önce ölü doðum yapmýþ olma

BEBEÐE AÝT NEDENLER

• Kordon sýkýþmasý, dolanmasý veya düðümlenmesi,
• Çoðul gebelik
• Sezeryan sýrasýnda bebeðin çýkýþ süresinin uzamasý
• Doðum kanalýnda uzun süre kalma (2 saatten çok)
• Prematürite (erken doðum)
• Sürmatürite (geç doðum,beklenen tarihten sonra doðum)
• Kas ve sinir hastalýklarý,
• Doðumsal hastalýklar özellikle kalp hastalýklarýnýn olmasý
• Solunum yollarýnýn týkanýklýklarý
• Akciðer infenksiyonlarý sayýlabilir.
• Yeni doðanýn solunum sýkýntýsý (Respiratuar Distress)
• Bebeðin ters geldiði durumlar
• Mekonyumlu amnion sývýsý (bebeðin anne karnýnda ilk kakasýný yaparak bunun akciðere kaçmasýna baðlý solunum sýkýntýsý) olarak sayýlabilir.

Doðumlarýn %10 ' ununda ortaya çýkan kalp-solunum problemlerine baðlý düþük apgarlý bebekler, basit önlemlerle %90 düzelmekte, geriye kalan bebeklere ise ciddi canlandýrma giriþimleri yapýlmasý gerekmektedir. Bu sorunlar her zaman önceden tahmin edilemediðinden, her bebekte olacakmýþ gibi hazýrlýklý olup,ortaya çýktýðýnda hemþire,doktor ekip halinde bilinçli bir canlandýrma iþlemi yapmalýdýrlar.